Thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn là một phép trừ đơn giản: mỗi mét vuông dành cho cây là một mét vuông không kê được bàn. Nhưng cây cũng là lý do khách chịu đi xa hơn, ngồi lâu hơn và trả giá cao hơn. Bài này nói về cách chia phần đó, và về mái che cùng lối phục vụ — hai thứ quyết định doanh thu mà nhiều quán lại làm sau cùng.
Thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn: chốt mật độ chỗ ngồi trước khi vẽ cây
Trước khi nghĩ tới tiểu cảnh, hãy chốt số chỗ ngồi tối thiểu để quán sống được. Lấy diện tích sân trừ lối đi, khu pha chế, quầy và hành lang thoát hiểm; phần còn lại mới là chỗ kê bàn. Nếu con số đó thấp hơn ngưỡng hòa vốn, mọi bản vẽ đẹp phía sau đều vô nghĩa.
Cây chiếm chỗ, nhưng cây là thứ khách trả tiền để ngồi cạnh
Một bồn cây đường kính 1,2 m ăn mất chỗ của một bàn đôi, nhưng bàn cạnh mảng cây thì khách ngồi lâu và quay lại, còn bàn giữa sân trống chỉ bán được giá của quán bình thường. Vì vậy hãy phân loại chỗ ngồi: một nhóm bàn “hạng nhất” sát cây, có bóng và riêng tư; một nhóm phổ thông ở giữa. Bạn không cần rải cây đều khắp sân, chỉ cần đủ cây ở đúng chỗ khách nhìn thấy và chụp ảnh.
Đếm chỗ ngồi theo tình huống thật, không theo bản vẽ
Bản vẽ hay kê toàn bàn bốn người vì trông cân đối, nhưng phần lớn lượt khách là một tới hai người và hai khách vẫn chiếm một bàn bốn. Bàn đôi ghép được thành bàn dài cho mật độ cao hơn mà vẫn linh hoạt. Ghế rời linh hoạt hơn băng ghế xây, dù băng ghế xây bền và tiết kiệm hơn về lâu dài.
Bố trí để vừa nhiều chỗ vừa có cảm giác xanh
Khi thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn, cảm giác xanh không tỷ lệ thuận với diện tích đất trồng mà phụ thuộc vào việc tầm mắt khách khi ngồi có gặp lá cây hay không. Ngồi xuống ghế thật rồi nhìn quanh cho bạn nhiều thông tin hơn là đứng nhìn bản vẽ mặt bằng.
Thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn theo tầng chiều cao
Nguyên tắc tiết kiệm mặt sàn nhất là dùng chiều cao thay cho chiều rộng. Tầng cao là tán cây hoặc giàn leo phủ trên đầu, gần như không ăn chỗ ngồi; tầng giữa là cây thân cao lá tập trung ở ngọn; tầng thấp là chậu và bồn viền đặt ở phần sân vốn không kê được bàn.
Chuyển từ cây bụi tán rộng sang cây thân thẳng đã trả lại cho bạn vài chỗ ngồi. Tường và cột cũng là diện tích trồng miễn phí nếu bạn treo chậu hoặc làm mảng cây đứng.
Cây ranh giới giữa các bàn tạo riêng tư
Khách ngại ngồi khi bàn bên cạnh nghe được hết. Một dải cây cao ngang vai giữa hai bàn cho cảm giác tách biệt mà chỉ ăn 30–40 cm mặt sàn, nhờ vậy bạn kê bàn sát nhau hơn mà khách vẫn dễ chịu.
Nên dùng chậu dài trên bánh xe hoặc bồn nhẹ để đổi bố cục theo lượng khách: cuối tuần đông thì dồn chậu lại, mở sân kê thêm bàn; ngày thường tách ra cho quán có chiều sâu. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về sân vườn phong cách nhiệt đới cũng như thiết kế cảnh quan bệnh viện trong các bài viết liên quan.
Mái che và tán lớn: thiếu là mất doanh thu nửa ngày
Đây là phần các quán hay tiết kiệm rồi trả giá. Khu ngoài trời không che thì buổi trưa nắng trực tiếp không ai ngồi, một cơn mưa mười phút là khách chạy vào hết; phần sân không che chỉ bán được vài giờ mỗi ngày.
Nắng gắt và mưa bất chợt là hai bài toán khác nhau
Tán cây giải quyết nắng và mát hơn mái tôn nhiều nhưng không giải quyết được mưa; mái cứng giải quyết mưa nhưng vật liệu hấp nhiệt thì trưa vẫn nóng hầm. Cách ổn khi thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn là mái cứng cho phần lõi chỗ ngồi, kết hợp tán cây và giàn leo cho phần rìa.
Mái cần có độ dốc và máng thu nước dẫn vào hệ thoát nước, không để nước xối xuống bồn cây làm xói đất. Rèm cuốn hoặc vách kính lùa ở mặt hứng mưa tạt giúp giữ khách khi mưa ngang.
Cây che nắng cần thời gian, hãy tính từ đầu
Cây con mới trồng chưa che được gì trong một hai năm đầu; muốn dựa vào cây để che thì phải mua cây đã có tán, chi phí và công cẩu cao hơn nhiều. Nhiều quán chọn giải pháp trung gian: giàn leo phủ nhanh cho hiện tại, cây thân gỗ cho ba năm sau.
Với quán ở sân thượng hoặc tầng trên, ba điểm không được bỏ: kiểm tra tải trọng sàn trước khi làm bồn, chống thấm hoàn thiện trước khi đổ đất, và thoát nước không được đọng. Đất ướt nặng hơn đất khô rất nhiều, cộng thêm bàn ghế và khách ngồi.
Chọn cây khi thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn
Tiêu chí ở quán khác nhà ở: cây phải ít rụng lá vào bàn khách, không gai sát lối đi, không nhựa mủ, và chịu được người va quẹt suốt ngày. Quan trọng nhất là chọn cây theo điều kiện chỗ đặt, không theo cây mình thích.
| Cây | Vai trò trong bố cục | Nhu cầu sáng | Lưu ý vận hành |
|---|---|---|---|
| Cau (cau vua, cau trắng) | Thân cao, tán ở ngọn, ăn rất ít mặt sàn | Nắng trực tiếp | Bẹ lá già to, cần cắt định kỳ |
| Trúc quân tử | Dải cây ranh giới giữa các bàn | Nắng tới bóng bán phần | Mọc bụi lan dần, nên trồng trong bồn |
| Chuối rẻ quạt | Điểm nhấn lá to, cảm giác nhiệt đới | Nắng trực tiếp | Tán xòe rộng, đặt ở góc |
| Dương xỉ, lan chi | Phủ bồn viền và chậu treo khu tối | Bóng bán phần | Cần giữ ẩm, khô là cháy lá |
| Trầu bà, ngũ gia bì | Chậu trong khu có mái, cạnh cột | Sáng gián tiếp | Nhựa cây gây kích ứng nếu ăn phải |
| Cây leo giàn (hoa giấy) | Phủ giàn che nắng nhanh | Nắng trực tiếp | Có gai, rụng lá bắc; đặt xa mặt bàn |
Bảng trên chỉ là điểm khởi đầu: cùng một loài trồng ở góc thiếu sáng sẽ rụng lá và trông xấu sau vài tháng. Hãy đo mỗi vị trí thực nhận mấy giờ nắng và bị nhà bên che chiều nào trước khi chốt danh mục.
Nhóm cây nên tránh trong khu bàn khách
Cây rụng lá hoặc rụng hoa liên tục làm nhân viên quét cả ngày và lá rơi vào ly khách. Cây ăn quả nghe hay nhưng quả chín rụng thu hút ruồi và ong. Cây có nhựa mủ trắng và cây có gai không nên đặt trong tầm tay khách.
Nhóm cây giữ nước ở nách lá như dứa cảnh là chỗ muỗi sinh sản; đĩa lót chậu cũng vậy, nên bỏ đĩa hoặc đổ nước thường xuyên. Cây bị rệp sáp tiết dịch mật dính xuống mặt bàn và sàn, nên phát hiện sớm, ưu tiên lau rửa và cắt bỏ phần nặng trước khi nghĩ tới thuốc; nếu dùng thuốc thì làm đúng hướng dẫn trên nhãn, ngoài giờ mở cửa.
An toàn và vận hành quyết định quán chạy được lâu
Một sân vườn đẹp mà nhân viên không đi lại được sẽ tự xuống cấp sau vài tháng, vì bảo dưỡng bị bỏ và phục vụ bị chậm. Khi thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn, phần này phải chốt cùng lúc với bố cục cây.
Lối phục vụ, lối thoát hiểm và chiếu sáng
Nhân viên bưng khay cần lối đi thông từ quầy tới mọi bàn, đủ rộng để đi ngược chiều nhau, không cắt qua bồn cây và không vòng quá xa. Sàn phải chống trượt, vì sân vườn hay ướt.
Không được đặt chậu, giàn hay tiểu cảnh chắn cửa và lối thoát hiểm — hạng mục này nên hỏi ý kiến cơ quan chức năng địa phương từ khâu thiết kế. Chiếu sáng cần đủ để thấy bậc, mép bồn và mặt bàn; đèn ngoài trời phải đúng cấp chống nước, có thiết bị chống giật, và do người có chuyên môn đấu nối chứ không kéo dây tạm.
Hạng mục nước phải có dòng chảy
Hồ nhỏ hay thác tường làm quán mát hơn, nhưng nước tĩnh là ổ muỗi. Phải có bơm tạo dòng chảy hoặc lọc hoạt động đều và có kế hoạch vệ sinh định kỳ. Nếu quán đón khách gia đình, hồ cần rào hoặc nắp che ở phần sâu và không đặt sát khu trẻ chạy nhảy.
Cắt tỉa cành cao trên đầu khách nên thuê người có chuyên môn và thiết bị, làm ngoài giờ. Đây là việc định kỳ, không phải làm một lần. Nếu quan tâm, bạn cũng có thể tham khảo thêm bài viết về thiết kế hồ cá koi sân vườn.
Kết luận
Thiết kế sân vườn quán cafe sân vườn là bài toán kinh doanh trước khi là bài toán thẩm mỹ: chốt mật độ chỗ ngồi, rồi dùng chiều cao và cây ranh giới để mua lại cảm giác xanh mà không mất bàn. Che nắng che mưa cho phần lõi chỗ ngồi là hạng mục sinh lời rõ nhất bên cạnh quangcanhxanh.vn.
Còn lại là chọn cây sống được ở đúng vị trí, ít rụng, không gai, không nhựa, không tạo chỗ đọng nước. Một sân vườn quán cafe sân vườn dễ quét, dễ tưới và dễ tỉa mới giữ được vẻ tử tế sau hai năm.
