Thiết kế sân vườn Thủ Đức phần lớn là bài toán của nhà vừa nhận bàn giao: sân trống trơ, nền còn lẫn vữa, chưa có một đường ống nào chạy qua. Đây là thời điểm dễ làm đúng nhất, và cũng dễ làm ngược nhất, vì ai cũng muốn thấy cây trước. Bài này nói thẳng thứ tự việc, để bạn không phải đào lại thứ mình vừa lát xong. Ai ở căn hộ thì đọc kỹ phần ban công, chỗ đó có hai giới hạn riêng.
Thiết kế sân vườn Thủ Đức cho nhà mới bàn giao: làm hạ tầng trước
Khu vực này có nhiều dự án nhà ở và căn hộ quy mô lớn, nên chuyện nhiều người nhận nhà gần cùng một thời điểm là bình thường. Điểm chung của những cái sân đó: trống hoàn toàn, chưa có gì bên dưới. Vậy nên thiết kế sân vườn Thủ Đức ở đây bắt đầu từ những thứ sau này không nhìn thấy nữa.
Sân trống là lợi thế, nếu dùng đúng
Sân trống cho bạn quyền đào bất cứ đâu mà không sợ hỏng thứ đã làm. Chỉ giai đoạn này bạn mới đặt được hệ thống thoát nước và đường ống tưới với chi phí hợp lý. Bỏ qua nó để trồng cây cho nhanh có ảnh là đổi một tháng vui lấy vài năm loay hoay.
Bốn hạng mục phải xong trước khi có cây
Ngoài ra, một số nội dung liên quan như công ty thiết kế cảnh quan uy tín TPHCM và hệ thống tưới tự động sân vườn cũng có thể hữu ích cho bạn.
Thứ nhất là thoát nước: xác định nước mưa chảy về đâu, có hố thu hay rãnh ngầm, nền phải có độ dốc chứ không phẳng tuyệt đối. Thứ hai là cải tạo đất. Thứ ba là đường ống tưới đi âm dưới nền. Thứ tư là điện chiếu sáng ngoài trời, kể cả khi bạn chưa lắp đèn ngay — chỉ cần chờ sẵn ống luồn dây đúng vị trí.
Về điện, phần đấu nối nên để người có chuyên môn làm, thiết bị phải đúng cấp chống nước ngoài trời và có thiết bị chống giật. Không đấu nối tạm rồi tính sau, vì sân vườn là chỗ vừa có nước vừa có người đi chân đất. Bơm của hệ tưới cũng nằm trong nhóm này.
Bảng thứ tự thi công: hạ tầng trước, cây sau
| Thứ tự | Hạng mục | Vì sao phải làm trước | Làm ngược thì sao |
|---|---|---|---|
| 1 | Chốt mặt bằng, cao độ, độ dốc nền | Quyết định nước chảy về đâu | Sân đọng nước, sửa là phá nền |
| 2 | Thoát nước, hố thu, chống thấm chỗ giáp nhà | Nằm sâu nhất, khó chạm lại | Đào lên giữa vườn đã trồng |
| 3 | Cải tạo hoặc thay đất trồng | Cần máy và không gian trộn | Cây còi, thay đất phải bốc cây |
| 4 | Ống tưới, ống luồn dây điện âm nền | Đi cùng lúc với đất và nền | Đục nền, cắt ngang rễ cây |
| 5 | Vật liệu cứng: lối đi, bồn, sàn, bậc | Cần chở vật liệu nặng vào sân | Xe cút kít lăn qua cây mới trồng |
| 6 | Trồng cây lớn, cây bụi, dây leo | Cây lớn cần đường vào rộng | Không đưa được cây vào chỗ đã kín |
| 7 | Cỏ, cây phủ nền, lắp đèn, chạy thử tưới | Là lớp hoàn thiện cuối | Cỏ bị đạp nát trong lúc thi công |
Nhìn bảng sẽ thấy logic rất đơn giản: cái gì nằm sâu và cần máy móc thì làm trước, cái gì mềm và dễ hỏng thì làm sau. Cây là hạng mục duy nhất còn sống, nên nó vào sau cùng để không phải chịu đựng công trường. Trong thiết kế sân vườn Thủ Đức cho nhà mới, bước 1 và 2 chiếm ít tiền hơn bạn tưởng nhưng quyết định phần lớn tuổi thọ khu vườn.
Cũng nên biết rằng vào cao điểm nhận nhà của các dự án, đơn vị thi công quanh khu vực thường kín lịch. Nếu định làm vào đúng đợt đó, hỏi và chốt lịch sớm, đồng thời chuẩn bị tinh thần là mọi việc chậm hơn dự tính.
Cải tạo đất sau xây dựng là hạng mục bắt buộc
Đất trong sân nhà mới hầu như không phải đất trồng. Nó là nền san lấp trộn với vữa rơi, gạch vụn, bao xi măng, có chỗ bị xe lu và xe vật liệu nén cứng. Bỏ cây xuống đó thì cây sống lay lắt vài tháng rồi lụi, và bạn sẽ đi tìm nguyên nhân ở phân bón, ở nước, ở đủ thứ trừ cái đúng.
Cách tự kiểm tra trước khi gọi ai
Lấy xẻng đào một hố sâu chừng hai gang tay ở vài điểm khác nhau trong sân. Xem trong đất có bao nhiêu gạch vụn và mảng vữa, xẻng có bị chặn cứng ở độ sâu nào không. Sau đó đổ đầy nước vào hố và xem sau một hai giờ nước còn đọng hay đã rút — hố giữ nước lâu là dấu hiệu nền bí, cần xử lý thoát nước trước khi nghĩ tới cây.
Cải tạo hay thay hẳn
Nếu đất chỉ bị nén và lẫn ít vụn thì xới sâu, bốc bỏ phần vụn thô rồi trộn thêm chất hữu cơ và giá thể tơi là đủ dùng cho cỏ và cây bụi. Nếu đất lẫn quá nhiều vữa và gạch, cách rẻ hơn về lâu dài là bóc đi một lớp và thay bằng đất trồng, ít nhất ở phạm vi hố trồng cây lớn. Cây lớn cần hố rộng hơn bầu đất khá nhiều, không phải hố vừa khít bầu.
Căn hộ: quy định thi công và tải trọng ban công
Mời bạn xem thêm nội dung về cách nhận biết cây thiếu nước.
Với căn hộ, khác biệt lớn nhất không nằm ở cây mà ở khâu thủ tục và kết cấu. Ban quản lý mỗi toà có quy định riêng về giờ thi công, thang vận chuyển, xử lý xà bần, đăng ký người ngoài vào làm. Hãy hỏi trực tiếp ban quản lý toà nhà mình trước khi mua vật liệu, đừng suy diễn theo lời người ở toà khác.
Ba thứ phải kiểm tra trước khi đổ đất
Tải trọng sàn ban công là giới hạn cứng, cần người có chuyên môn xem trước nếu bạn định đặt bồn xây hoặc chậu đất lớn. Chống thấm phải làm xong trước khi đổ đất, không phải chờ tới lúc thấy nước rỉ xuống nhà dưới. Và nước tưới phải có đường ra, chậu kê sát sàn không lối thoát nước là hỏng cả sàn lẫn cây.
Một chi tiết hay bị bỏ qua: đất sau khi tưới nặng hơn đất khô rất nhiều. Bạn tính tải theo lúc mua chậu khô rồi ngạc nhiên khi sàn ban công phải chịu gấp mấy lần vào ngày mưa. Chậu composite hoặc chậu nhựa dày với giá thể nhẹ là hướng an toàn hơn chậu xi măng khối.
Chọn cây theo điều kiện thật của từng góc sân
| Vị trí trong nhà mới | Điều kiện thật | Nhóm cây nên xét | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Sân trước, nắng gần cả ngày | Nắng trực tiếp, gió, nền mới cải tạo | Hoa giấy, cây bụi lá dày, cỏ lá gừng | Hoa giấy có gai, tránh sát lối đi trẻ chạy |
| Sân sau bị tường và nhà bên che | Bóng bán phần, ẩm, ít gió | Dương xỉ, cây phủ nền lá màu, trúc quân tử | Ẩm mà bí gió thì dễ nấm, cần thưa cây |
| Ban công hướng tây | Nắng chiều gắt, gió mạnh, hắt mưa | Lưỡi hổ, cây lá dày ít cần tưới | Cây cao dễ bị gió vặn, cần neo chậu |
| Giếng trời, khe hẹp | Sáng gián tiếp, nắng vài giờ | Cây chịu bóng lá xanh đậm | Nhiều loại có nhựa gây kích ứng |
| Bồn dọc hàng rào | Nắng nửa ngày, đất bồn nông | Cây bụi cắt tỉa được, hồng lộc | Không trồng cây rễ khỏe sát móng và ống |
Bảng trên chỉ là gợi ý theo điều kiện, không phải danh sách phải mua. Nguyên tắc quan trọng hơn mọi danh sách: chọn cây theo điều kiện chỗ đặt, không theo cây mình thích. Trước khi mua, ra sân ngồi quan sát một hai ngày xem góc đó thực sự có mấy giờ nắng, gió tạt hướng nào, chỗ nào mưa hắt ướt sũng.
Nhà có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi thì hỏi rõ về độc tính của từng loài trước khi mua, nhiều cây cảnh phổ biến có nhựa hoặc lá gây kích ứng nếu ăn phải. Nếu xảy ra sự cố ăn phải, liên hệ cơ sở y tế thay vì tự xử lý. Cây có gai nên đặt xa lối đi và chỗ trẻ chơi bên cạnh quangcanhxanh.
Kết luận
Thiết kế sân vườn Thủ Đức cho nhà mới bàn giao là việc của thứ tự, không phải của gu thẩm mỹ. Thoát nước, cải tạo đất, ống tưới, chờ điện — bốn thứ này xong thì phần cây trở nên dễ và sửa được; làm ngược lại thì mỗi lần sửa là một lần đào. Bài toán ở đây khác vùng trung tâm chật chội và cũng khác các khu ven sông vốn nặng về nền đất yếu, nên đừng bê nguyên giải pháp của nơi khác về. Bắt đầu bằng một cái hố thử nước trong sân nhà bạn, rồi mới nghĩ tới cây.
