Cách chọn kéo cắt tỉa cây thường bị rút gọn thành câu hỏi mua loại nào rẻ mà bền. Thứ quyết định lại là kiểu lưỡi và đường kính cành bạn thực sự cắt hằng tuần. Kéo sai kiểu lưỡi sẽ dập mô cành, để lại vết cắt lâu lành và mở đường cho nấm. Thứ tự đúng khi chọn là lưỡi trước, cỡ cành sau, rồi mới tới chi tiết cầm tay.
Cách chọn kéo cắt tỉa cây bắt đầu từ kiểu lưỡi
Các cây kéo trên kệ trông na ná nhau nhưng chia thành hai nguyên lý cắt khác nhau hẳn. Hiểu hai nguyên lý này đã là phần lớn công việc của cách chọn kéo cắt tỉa cây; phần còn lại chỉ là chọn cỡ và soi chi tiết. Chọn sai nguyên lý thì kéo càng đắt càng phí.
Kiểu hai lưỡi trượt qua nhau
Kiểu này có một lưỡi sắc trượt sát qua một lưỡi đỡ mỏng, giống nguyên lý cây kéo thợ may. Hai mặt kim loại đi qua nhau nên cành bị cắt đứt chứ không bị ép, vết cắt phẳng và ít bẹp. Đây là kiểu nên dùng cho cành sống còn mọng nước: chồi non, cành hoa, cành nhỏ trên tán đang phát triển.
Đổi lại, lưỡi đỡ mỏng nên dễ vênh nếu bạn vặn kéo để cố cắt cành quá to. Lưỡi vênh rồi thì hai mặt không còn trượt sát, cành sẽ bị nhai nát ở phần cuối vết cắt.
Kiểu lưỡi tì lên đế

Kiểu còn lại có một lưỡi sắc tì xuống đế phẳng bằng kim loại mềm hơn. Cành bị ép giữa lưỡi và đế trước khi đứt, nên mép cắt hơi dập nhưng lực bóp nhẹ hơn và lưỡi khỏe hơn. Nó phù hợp cành khô, cành cứng, cành đã chết cần dọn khỏi tán.
Người mới thường dùng đúng một cây kéo cho mọi việc. Nếu chỉ mua một cây, hãy chọn kiểu hai lưỡi trượt qua nhau, vì phần lớn việc tỉa trong sân nhà là cắt cành còn sống.
Vì sao vết cắt gọn quan trọng với sức cây
Cây không lành vết thương theo kiểu da người. Nó bít lại từ ngoài vào bằng cách sinh mô mới quanh mép cắt, nên mép phẳng thì lớp mô đó khép nhanh và đều. Mép bị dập, xơ, tướp thì mô phải bò qua vùng tế bào đã chết, lâu hơn nhiều.
Trong khí hậu nóng ẩm mưa nhiều ở phía Nam, khoảng thời gian vết cắt còn hở là lúc nấm dễ vào. Hãy cắt sát chỗ cành phình ra ở gốc cành, không cắt lõm vào thân, cũng không để lại đoạn cụt thò ra vì đoạn đó khô dần rồi dẫn mục vào thân.
Cách chọn kéo cắt tỉa cây theo đường kính cành bạn thực sự cắt

Nhiều người chọn sai ở đây: mua theo mức giá hoặc theo dáng dụng cụ, thay vì nhìn xem cành mình cắt to cỡ nào. Hãy để ý những cành bạn cắt thường xuyên nhất trong năm, rồi chọn theo nhóm cành đó. Bên cạnh đó, đừng bỏ qua các bài viết về thiết kế hồ cá koi sân vườn và cây để phòng khách hợp phong thủy để hiểu rõ hơn.
Ba nhóm dụng cụ cho ba khoảng cành
| Dụng cụ | Cành phù hợp | Việc thường dùng | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Kéo cầm tay | cành mềm và cành nhỏ, khoảng dưới ngón tay | tỉa chồi, cắt hoa, tạo tán cây bụi | cắt một tay, tỉa cả buổi thì mỏi |
| Kéo cán dài hai tay | cành to hơn tầm kéo cầm tay | cành cao, cành trong bụi rậm, cành có gai | nặng, cần chỗ đứng vững |
| Cưa cành | cành vượt tầm kéo cán dài | hạ cành già, cành mục | cắt hai bước để vỏ không bị xé |
Bảng trên chia theo cành, không chia theo giá. Sân chỉ có cây bụi và chậu cảnh thì một cây kéo cầm tay là đủ, phần cách chọn kéo cắt tỉa cây còn lại chỉ là chuyện chi tiết. Có cây lâu năm thì nên có thêm cưa cành.
Cắt quá cỡ là hỏng cả kéo lẫn cành
Dấu hiệu cắt quá cỡ rất dễ nhận: phải bóp hai tay, phải xoay kéo, phải nhấn thêm một nhịp cành mới đứt. Mỗi lần như vậy lưỡi bị vặn ngang, chốt xoay bị rơ, còn cành thì bị xé một phần vỏ.
Cành đã tới sát giới hạn của kéo thì đổi sang cưa. Với cành lớn trên cao, cành vươn qua mái hay gần đường dây điện, nên thuê người có chuyên môn và thiết bị chứ không tự leo trèo cắt.
Cách chọn kéo cắt tỉa cây: những chi tiết cần xem khi mua

Phần này chỉ mất vài phút ở cửa hàng nhưng quyết định cây kéo dùng được một mùa hay nhiều năm. Cầm thử vẫn là cách kiểm tra thật nhất.
Lưỡi, độ sắc và khả năng tháo rời
Mở kéo ra và soi mép lưỡi: mép phải liền, không sứt, không có vết mài lệch; đóng lại thì hai lưỡi khít nhau, không hở khe sáng. Được thử cắt một cành tươi tại chỗ thì càng tốt, đứt dứt khoát trong một nhịp là dấu hiệu tốt.
Chi tiết ít ai nhìn mà quan trọng nhất trong cách chọn kéo cắt tỉa cây là con vít giữa hai lưỡi. Kéo tháo được để mài và thay lưỡi sẽ theo bạn nhiều năm; kéo tán chết cứng thì cùn là bỏ. Lưỡi nên bằng thép không gỉ hoặc có lớp phủ chống bám nhựa cây.
Lò xo, chốt an toàn, tay cầm và trọng lượng
Lò xo là thứ đẩy kéo mở lại sau mỗi nhát cắt, nên loại rời và mua thay được thì hơn loại gài kín trong thân. Bóp thử vài chục nhịp: lò xo quá cứng làm tay mỏi rất nhanh khi tỉa liên tục.
Chốt an toàn phải khóa và mở được bằng một ngón của bàn tay đang cầm kéo. Chốt khó dùng thì bạn sẽ bỏ luôn thói quen khóa, và đó là lúc tai nạn xảy ra. Tay cầm cần lớp chống trượt, vì tay dính nhựa cây và mồ hôi thì trơn hơn bạn nghĩ.
Trọng lượng chỉ lộ ra sau ba mươi phút làm việc, không lộ ra trong hai phút ở cửa hàng. Người thuận tay trái nên tìm bản dành riêng, vì cầm kéo tay phải sẽ tì lưỡi ngược chiều và cắt không gọn.
Bảo dưỡng, khử trùng lưỡi và an toàn khi dùng
Kéo hỏng phần lớn không phải vì cắt nhiều mà vì cất sai. Đây cũng là phần của cách chọn kéo cắt tỉa cây ít được nói tới: chọn cây kéo mà bạn chịu bảo dưỡng, hơn là cây kéo đẹp rồi để gỉ.
Làm sạch, mài và tra dầu
Nhựa cây khô lại thành lớp keo dính, làm hai lưỡi không còn trượt sát nhau. Sau mỗi buổi tỉa, lau nhựa bằng khăn ẩm hoặc bàn chải mềm, cần thì dùng chút dầu làm mềm lớp nhựa, rồi lau thật khô. Cất khi lưỡi còn ẩm là gỉ ăn dần vào mép cắt.
Mài thì mài đúng mặt vát của lưỡi sắc theo góc có sẵn, mặt trong để phẳng. Vài đường nhẹ đều đặn tốt hơn mài lại thật nhiều khi kéo đã cùn hẳn; mỗi lần vệ sinh nhớ nhỏ một giọt dầu vào chốt xoay và lò xo.
Khử trùng lưỡi giữa các cây
Việc này gần như bị bỏ hết trong sân nhà. Lưỡi kéo đi từ cây bệnh sang cây lành mang theo nấm và vi khuẩn, còn hậu quả thì vài tuần sau mới thấy. Khử trùng lưỡi bằng cồn y tế lau hoặc xịt, để khô rồi cắt tiếp, mất vài giây.
Hai thời điểm bắt buộc làm: khi chuyển từ cây này sang cây khác trong một buổi tỉa nhiều cây, và ngay sau khi cắt cành có dấu hiệu bệnh. Cành bệnh nên cho vào túi mang đi, không ủ và không để lại dưới tán cây.
An toàn khi dùng và khi cất
Bàn tay không giữ kéo phải nằm sau lưỡi, không bao giờ ở phía trước đường cắt. Đeo găng và kính khi tỉa bụi rậm hoặc cây có gai, vì cành bật lại nhanh hơn phản xạ của bạn. Ngoài ra, đừng bỏ qua nội dung về thiết kế sân vườn penthouse.
Cất thì khóa chốt, để nơi khô, treo lên hoặc cho vào bao. Đừng thả kéo trong xô lẫn dụng cụ khác, và để xa chỗ trẻ nhỏ với tới được.
Câu hỏi nhanh
Một cây kéo có tỉa được mọi thứ trong sân không? Không hẳn, nhưng một cây kiểu hai lưỡi trượt qua nhau cỡ cầm tay lo được phần lớn việc, thêm cưa khi cây đã lớn.
Kéo cùn nên mài ở nhà hay mua mới? Mài ở nhà nếu kéo tháo được lưỡi và bạn mài đúng mặt vát; mép sứt sâu thì thay lưỡi vẫn rẻ hơn mua cây mới.
Có cần bôi gì lên vết cắt sau khi tỉa? Với cành nhỏ thì không cần; cắt đúng chỗ và đúng lúc cây đang khỏe quan trọng hơn mọi thứ bôi lên mép cắt.
Kết luận
Cách chọn kéo cắt tỉa cây gói lại trong ba câu hỏi: cành mình cắt là cành sống hay cành khô, đường kính khoảng bao nhiêu, và cây kéo này có tháo ra mài được không. Trả lời được ba câu đó thì bạn không cần so sánh hàng chục mẫu nữa tại Quang Cảnh Xanh.
Còn lại là thói quen: lau khô sau khi dùng, mài trước khi cùn hẳn, khử trùng trước khi đổi cây. Dụng cụ tốt mà cắt sai chỗ thì cây vẫn yếu, nên kỹ thuật cắt vẫn đáng học song song với chuyện chọn kéo.
